CommOrg Blog (Nederlands) http://www.commorg.nl/blog/dutch/index.php Communication in organizations nl gaby.sadowski@commorg.nl Copyright 2006 Pivot Pivot - 1.30 RC: 'Rippersnapper' Mon, 20 Mar 2006 20:04:33 +0100 60 Even een time-out http://www.commorg.nl/blog/pivot/entry.php?id=22 http://www.commorg.nl/blog/pivot/entry.php?id=22#comm 22@http://www.commorg.nl/blog/pivot/ Persoonlijk Mon, 20 Mar 2006 10:18:00 +0100 Ondersteunt Web 2.0 sociale (leer)processen binnen virtual communities? http://www.commorg.nl/blog/pivot/entry.php?id=21 http://www.commorg.nl/blog/pivot/entry.php?id=21#comm Martin Kloos is een afstudeerder aan de UVA. Ik vind zijn onderzoek ontzettend interessant en geef hem daarom hier de gelegenheid om zijn onderzoek te presenteren. Martin is overigens zelf al enorm goed aan het netwerken, waardoor ik zeker weet dat hij een mooi onderzoek zal afleveren. Aan Martin het woord."De manier waarop wij het Internet gebruiken is snel aan het veranderen. Nieuwe Internet Start-ups schieten als paddenstoelen uit de grond die allemaal nieuwe en innovatieve diensten aanbieden. Veel van deze start-ups hebben één ding gemeen: de community speelt een enorm belangrijke rol. Deze tendens is onderdeel van een meer algemene trend die we voor het gemak maar 'Web 2.0' noemen.

Of Web 2.0 nu een marketinghype is of niet, het feit is dat er een verandering gaande is. We zien bijvoorbeeld verschuivingen van'publisher-generated-content' naar 'user-generated-content'. We zien verschuivingen van offline, individuele opslag van bookmarks richting online, collaboratieve opslag van bookmarks. We zien verschuivingen van category-based information storage en retrieval richting tag-based information storage en retrieval. We zien een verschuiving richting een Internet dat steeds meer een ontmoetingsplaats wordt waar mensen informatie delen, opslaan en creëren. Talloze Weblogs, Wiki’s, Social bookmarking en andersoortige diensten waar samenwerking en kennisdeling centraal staat, zien dagelijks het levenslicht.

Het Internet vormt al jaren een belangrijke bron voor kenniswerkers. Nu het Internet een andere toepassing lijkt te krijgen, verandert ook de manier waarop een kenniswerker het Internet zou kunnen gebruiken. Deze gedachte vormt in essentie het uitgangspunt van mijn afstudeeronderzoek.

Een belangrijk uitgangspunt in mijn studie aan de UvA is dat kennis niet zomaar te managen valt. Kennis is een sociaal begrip en is daardoor contextafhankelijk. Kennis wordt in deze opvatting als een grondstof voor leren beschouwd. Leren wordt eveneens gezien als een sociaal proces, waarbij participatie en groepen van mensen een belangrijke rol spelen. Centraal in deze gedachte staat de theorie van Wenger (1998). Wenger heeft zijn ideeën vormgegeven in een “Social Learning Theory”, waarin hij enigzins afwijkt van de traditionele benadering van leren. Leren, volgens Wenger, vindt namelijk niet zozeer binnen gestelde (leeftijd)grenzen plaats, maar vindt plaats binnen zogeheten Communities of Practice (CoP’s). Communities of Practice zijn groepen van mensen met een gedeelde passie of interesse, die gezamenlijk werken om deze passie verder te ontwikkelen. Met zijn benadering van leren stelt Wenger niet dat traditionele leermethoden niet voldoen, maar hij stelt daarmee bijvoorbeeld wel dat leren in groepen vaak wordt onderschat. Leren in een CoP vindt plaats door het creëren van continue wederzijdse betrokkenheid, het ontwikkelen en verbeteren van het gezamenlijke doel van de community en het ontwikkelen van een gedeeld repertoire. Centraal in deze processen staat het proces van continue onderhandeling over betekenis. CoP's vormen vandaag de dag steeds vaker de basis voor kennismanagement. CoP’s zijn in essentie niet te managen. Zoals je een plantje slechts kan ondersteunen in zijn groeiproces door deze geregeld water te geven, zo zijn CoP’s slechts te ondersteunen door de juiste faciliteiten te bieden. Het ontstaan, het groeien en het bloeien van CoP’s is een proces dat niet te sturen valt. Zij ontstaan slechts daar waar mensen een gedeelde passie of een gedeeld doel hebben en waar mensen met elkaar werken om dat doel te bereiken en daarmee de lat voor de community steeds hoger leggen.

Technologie is binnen de context van Communities of Practice veelal van ondergeschikt belang. Het sociale, interactieve en collaboratieve proces speelt een veel belangrijker rol. Echter naarmate CoP’s groeien en grenzen van afdelingen, organisaties, landen en werelddelen overschrijden, neemt het belang van ICT uiteraard toe. Maar CoP’s zijn vaak aangewezen op ICT voorzieningen die niet aansluiten bij de primaire eigenschappen van dergelijke Communities (zie oa Wenger, 2005). De 'eerste generatie' kennismanagement tools bijvoorbeeld, waren voornamelijk gericht op het creëren van 'kennis' en het opslaan en terugvinden daarvan. In Wenger’s benadering hebben de begrippen kennis en leren een veel meer sociale benadering, waardoor de nadruk in technologie veel meer zou moeten liggen op het met elkaar in contact treden, elkaar ontmoeten en nieuwe mensen ontmoeten, maar ook op het delen, verspreiden en gezamenlijk creëren van kennis.

En dat is in mijn ogen nu net wat de kracht van de nieuwe generatie (of Web 2.0) diensten is. Veel diensten ondersteunen dit sociale proces. Veel diensten maken het uitwisselen van kennis mogelijk. Veel diensten maken het onderhandelen over betekenis mogelijk. Veel diensten maken het creëren van een gedeeld repertoire mogelijk. In mijn afstudeeronderzoek richt ik mij dan ook op de bijdrage die Web 2.0 kan bieden op het leerproces binnen Communities of Practice. Daarmee implicerend dat Web 2.0 een bijdrage kan leveren aan kennismanagement (vanuit een subjectivistische benadering). Ik onderzoek dit in eerste instantie vanuit de literatuur, waar ik aanknopingspunten hoop te vinden waaruit voorwaarden, condities en mechanismen zijn af te leiden die inzicht geven in de effecten van technologie in het algemeen, en Web 2.0 specifiek, op het leerproces binnen CoP’s.

Naast dit literatuuronderzoek zal ik eveneens een drietal typische Web 2.0 diensten evalueren. Ten eerste een Weblog welke gedurende de cursus Management van Immateriële Waarden aan de UvA met een dertigtal studenten is opgesteld. Ten tweede zal ik een social bookmarking en -networking dienst analyseren, namelijk http://uva.watvindenwijover.nl. Dit is een afgeleide versie van http://www.watvindenwijover.nl, de eerste Nederlandstalige social bookmarking en networking dienst. Deze afgeleide versie is speciaal ingericht voor een groep van 30 studenten die momenteel het vak KennisManagement volgen aan de UvA. Ten derde tracht ik een tiental Wiki gebruikers te benaderen voor een interview. De literatuurstudie en analyse van de diensten dient als basis voor een eerste set van hypothesen, die in een focus groep interview met een vijftal experts nader zal worden verfijnd.

Het doel van mijn onderzoek is het formuleren van een set van hypothesen die verklaren wat de effecten en onderliggende mechanismen van Web 2.0 op het leerproces binnen CoP’s zijn. Deze hypothesen vormen het uitgangspunt voor nader onderzoek, waarin de hypothesen empirisch onderzocht kunnen worden.

]]> 21@http://www.commorg.nl/blog/pivot/ Onderzoek Thu, 16 Feb 2006 10:19:00 +0100 Onderscheid tussen jong en oud is minder vanzelfsprekend dan het lijkt http://www.commorg.nl/blog/pivot/entry.php?id=20 http://www.commorg.nl/blog/pivot/entry.php?id=20#comm Jongeren en ouderen zijn vaak het onderwerp van discussie als het gaat om arbeid. De jeugdwerkloosheid is alarmerend hoog en te veel Nederlandse jongeren verlaten hun school voortijdig. Er dreigt volgens sommigen zelfs een ‘verloren’ generatie te ontstaan van jongeren die langdurig de aansluiting op de arbeidsmarkt missen. Discussies over ouderen, daarentegen, staan vaak in het licht van de vergrijzing die als een donkere wolk over Nederland hangt. Om het tij te keren moeten ouderen langer doorwerken. Het liefst op een zo’n productief mogelijke manier.

Het afzetten van de groep ‘jongeren’ tegen de groep ‘ouderen’ lijkt vanzelfsprekend. Jongeren en ouderen verschillen op sommige punten immers sterk van elkaar. Maar de focus op verschillen miskent de overeenkomsten die jong en oud delen en laat ook de grote diversiteit binnen de groep jongeren en de groep ouderen buiten beeld. Dit kweekt soms onterecht vooroordelen. Vooroordelen die jongeren en ouderen behoorlijk in de weg kunnen zitten bij het vinden van een baan of het ontplooien van zichzelf binnen organisaties. Want zijn alle jongeren wel zo kansarm op de arbeidsmarkt? En zijn ouderen per definitie duur en minder productief? En hoe zit dat met ouderen en technologische ontwikkelingen?

Uit onderzoek blijkt dat naast leeftijd ook andere factoren een rol spelen die de positie op de arbeidsmarkt verklaren. Zo speelt opleidingsniveau een rol, maar ook de gezondheid van een werknemer of zijn of haar voorkeuren voor een bepaalde combinatie van werk met andere levensdomeinen. Wanneer deze factoren meegenomen worden, ontstaat er een genuanceerder beeld over jongeren en ouderen. Jongeren en ouderen blijken onderling nogal van elkaar te verschillen. Hoog opgeleide jongeren vinden vaak makkelijker een baan dan laag opgeleide jongeren en nieuwe technologieën zijn voor hoog opgeleide ouderen niet altijd een probleem. Ook zijn er overeenkomsten tussen jong en oud: bij beide groepen krijgt werk steeds minder nadruk. Andere levensdomeinen, zoals zorg, vrije tijd en scholing worden steeds belangrijker gevonden. Bovendien hebben zowel jongeren als ouderen een relatief zwakke arbeidsmarktpositie. Eenmaal werkloos is het voor beide groepen lastig om een baan te vinden

Organisaties kunnen dit genuanceerde beeld meenemen wanneer zij moeten beslissen over de aanstelling van werknemers, hun beleid rondom prepensioenen en (zeer belangrijk als het gaat bijvoorbeeld om de langtermijn inzetbaarheid van ouderen en laag opgeleide jongeren) hun scholingsbeleid. Dat lukt lang niet elke organisatie. Personeelsbeleid bewandelt vaak de gebaande paden en is weinig innovatief als het gaat om inzetbaarheid van ouderen. Een bekend voorbeeld is dat oudere werknemers, maar ook laagopgeleide jongeren, minder vaak deelnemen aan cursussen of scholing dan hun hoogopgeleide jonge collega. Vaker bestaan er regels die ouderen de gelegenheid geven ‘het rustiger aan’ te doen: een dagje extra vrij. Dergelijk beleid accepteert de tekortkomingen van ouderen zonder stil te staan bij hun ontwikkelingsmogelijkheden.

Niet investeren in ouderen en laag opgeleide weknemers betekent een groter risico op kennisachterstand, een achteruitgang in leervermogen en een gevaar voor de lange termijn inzetbaarheid. Daarmee doet het bedrijfsleven uiteindelijk ook zichzelf tekort. Individuele bedrijven kunnen na verloop van tijd blijven zitten met een grote groep werknemers die het aangaan van uitdagingen en het leren van nieuwe dingen heeft verleerd. Werknemers worden immers vanzelf oud. En wie zegt dat er tegen die tijd genoeg werknemers met nieuwe, frisse ideeën op de arbeidsmarkt te vinden zijn? De beroepsbevolking vergrijst immers.

Bedrijven die genuanceerder over leeftijd denken en daar ook naar willen handelen, kunnen dat doen met een leeftijdsonafhankelijk personeelsbeleid. In zo’n leeftijdsonafhankelijk personeelsbeleid geldt het principe dat leeftijd de mate van inzetbaarheid van werknemers niet kan voorspellen. Het personeelsbeleid kent dus geen onderscheid naar leeftijdscategorieën, maar richt zich op het gemotiveerd en inzetbaar houden van ALLE werknemers. Het kijkt naar de wensen en mogelijkheden van de individuele werknemer. Als een dergelijke zienswijze gehanteerd wordt (en in de praktijk ook uitgevoerd), in combinatie met een wat langere termijn visie op inzetbaarheid, dan kunnen bedrijven zowel jongeren als ouderen langdurig een waardevolle plek geven op de arbeidsmarkt. En wie weet, ook hun eigen positie als flexibel bedrijf en gewilde werkgever verstevigen.

]]> 20@http://www.commorg.nl/blog/pivot/ Onderzoek Tue, 31 Jan 2006 12:21:00 +0100 Online vertrouwen http://www.commorg.nl/blog/pivot/entry.php?id=18 http://www.commorg.nl/blog/pivot/entry.php?id=18#comm HenkJan de Krijger. Hij schrijft over de mogelijkheden van het opbouwen van online vertrouwen in elkaar.

Er is op punt.nl 1 keer iemand geweest die in de terminale fase van haar ziekte een weblog startte en een aantal punters zo overtuigde van haar naderende einde dat deze punters een eindstreepfeest organiseerden. Tijdens de organisatie daarvan belde iemand de werkgever van het terminale meisje om wat dingen te vragen die doodleuk zei: 'Ze is hier gewoon aan het werk' Wat zeg u: 'Kaal door de bestraling? Er staat een mooie bos haar op hoor... Zal ik haar even roepen....? ' - Klik- deed de totaal ontredderde lieve punter aan de andere kant van de lijn. Bedrogen. Bedorven geest. Wel echt ziek in haar hoofd dus.

Dit is naar mijn weten 1 keer gebeurd in het ruim 2 jarig bestaan van punt.nl Iemand bleek totaal niet te vertrouwen.

Natuurlijk laten we de goeie kanten van onszelf zie op onze logs. Maar dat doe je offline ook.. als je weet dat er mensen meekijken die je niet heel goed kent. Ik zou heel graag de duivelse kant er nog eens onlne uitgooien maar ik durf nog niet. Waarom niet? Weet ik niet.

Is het opbouwen van een vertrouwensband online mogelijk?

Ja.

Je schrijft dingen wel. Schrijft dingen niet. Maar een weblog heeft de karakteristiek dat je soms veel, soms weinig plaatst maar wel een langere termijnbeeld geeft van het individu achter het toetsenbord. Ieder keer zijn er kleinere en grotere dingen die worden geplaatst. Je zal dat als normaal mens niet faken. En je wilt het ook niet faken. Waarom wil ik dat niet faken?

Omdat ik mijn verhaal kwijt wil. Ik wil het met je delen zodat je mee kunt genieten of omdat ik er dan vanaf ben. Weer een stukje ellende bij een ander gelegd. Of een stukje ellende opgevuld door een leuk stukje op jouw weblog. Ik heb al een aantal mensen ontmoet en een vriendschap opgebouwd waarvan ik voordat ik de offline ontmoeting had zeker wist dat deze persoon te vertrouwen is. Ook het tegengestelde trouwens: De blaaskaak die een big blaaskaak bleek en zo altijd door het leven zal gaan.

Misschien moeten we daarom de vraag wijzigen in: Geeft een weblog over het algemeen een goed beeld over de persoonlijkheid achter de weblog?

]]> 18@http://www.commorg.nl/blog/pivot/ Nederlandse column Mon, 30 Jan 2006 10:33:00 +0100 Tijdelijk niet beschikbaar http://www.commorg.nl/blog/pivot/entry.php?id=17 http://www.commorg.nl/blog/pivot/entry.php?id=17#comm 17@http://www.commorg.nl/blog/pivot/ Persoonlijk Sun, 22 Jan 2006 11:19:00 +0100 Gecondoleerd http://www.commorg.nl/blog/pivot/entry.php?id=16 http://www.commorg.nl/blog/pivot/entry.php?id=16#comm condoleance.nl zijn particuliere initiatieven te vinden naast de site voor de bekende nederlanders. (de nationale registers)

Via een vriendin kwam ik in het gastenboek terecht voor een meisje van 13. Te jong, te vroeg gestorven. De site voor het meisje was gemaakt door een vriendin. Mooie foto's, het liedje van Do (Angel) op de achtergrond. In het gastenboek reageren de mensen die haar kende, of gewoon mensen die medeleven wilden tonen. Wat me opviel (nadat ik zelf mijn eigen tranen weggeveegd heb) was de eigen taal van deze groep pubers. Een eigen stijl, eigen genre. In eerste instantie dacht ik dat de kids gewoon een hoop spelfouten maakten in hun tekst, maar het patroon van woorden kwam terug in de velen berichten die te lezen waren op de site. Woorden die half afgemaakt zijn of opgeschreven zoals ze uitgesproken worden. In eerste instantie dacht ik: wat raar. Juist op condoleance sites ben je toch respectvol, kijk je nog een keer extra of je woorden goed neergezet zijn. Maar misschien wanneer de woorden uit het hart komen, dat de spelling er niet toe doet. Een nieuw genre dus: in bling-bling stijl. Maar ook op deze site zitten er weer rotte appels tussen. Mensen die lachen om het verdriet van een ander. Ook mooi om te zien hoe de "condoleance-community hier weer op reageert: a-sociaal gedrag wordt meteen afgekeurd.

,p>Het condoleance register online. Een nieuwe manier van afscheid nemen. Drempel verlagend, nieuwsgierigheid bevredigend, tranen-trekker, forum om je te uiten. Ik ben benieuwd wat de ongeschreven regels, normen en waarden zijn die zich hier langzaam ontvouwen.

Onderzoekjes zijn al uitgevoerd naar het online rouwen:

Steeds meer personen betuigen hun rouw via het internet, zo blijkt uit de ICT Barometer. Een op de drie ondervraagden heeft wel eens een online condoleance register bekeken. Een kwart van de ondervraagden tekent wel eens een online condoleance register. Het online versturen van rouwkaarten komt slechts incidenteel voor. De meningen over online rouw betuigen, zijn sterk verdeeld. De helft van de ondervraagden vindt dat dit moet kunnen. De andere helft vindt het online rouw betuigen onpersoonlijk of ongepast. Volgens Verschuur is het op grote schaal gebruik maken van online rouw betuigen slechts een kwestie van tijd. De creativiteit van websitebouwers zal ook wat betreft dit gevoelige onderwerp snel voor verandering zorgen.

Netkwesties besteed ook aandacht aan het fenomeen Internet-rouwen. Hier wordt uitgelegd dat het internet-condoleren rijk is aan schakeringen. "Met name de registers van Bekende Nederlanders roepen een heel geschakeerd beeld van rouwverwerking op. Op het virtuele graf van Pim Fortuyn bloeit diens gedachtengoed, dat anderen even fanatiek pogen te snoeien. Onder het kopje (in kapitalen) "Premier Balkenende en huidige regering: lees verdorie, lees!!" heeft 'Krikke' ruim 1.500 woorden over voor politiek Den Haag. Maar er zijn ook lichtvoetiger bijdragen, zoals die van 'Wim'. In de eerste uren van 2004 wenst hij 'Pim' een "Happy Newyear": "Weer een nieuw jaar zonder jou." En tussen doodsbedreigingen aan het adres van Volkert en sinds kort ook Murat, eindigt 'Pim Benders' met Fortuyn in de hemel: "Hoewel, jij zal vast wel met Herman Brood en Guusje boven zitten kaarten en feesten."

]]> 16@http://www.commorg.nl/blog/pivot/ Onderzoek Sun, 15 Jan 2006 12:35:00 +0100 Baby gratis aangeboden http://www.commorg.nl/blog/pivot/entry.php?id=15 http://www.commorg.nl/blog/pivot/entry.php?id=15#comm Noordhollands dagblad. Verlaagt nieuwe media (zoals Marktplaze) de drempel om kinderen te koop aan te bieden?

De website www.marktplaats.nl heeft dinsdagavond een advertentie verwijderd waarin een kind van een jaar oud gratis werd aangeboden. Volgens een medewerkster van het Emmeloordse bedrijf worden ,,gelukkig niet vaker'' kinderen op de site aangeboden.

Marktplaats stuurt een e-mail naar de politie om die op de inmiddels verwijderde advertentie te attenderen. De plaatser van de advertentie beweert een moeder te zijn met vier kinderen. ,,Hij heeft geen ziektes, ik doe hem weg omdat ik meer dingen aan mijn hoofd heb en niet zo goed met kinderen om kan gaan'', luidt de begeleidende tekst. De plaatser zegt uit Leeuwarden te komen en liet een telefoonnummer en e-mailadres achter.

Ondanks dat in de advertentie uitdrukkelijk staat ,,dat het kind gratis is'', heeft een van de 152 mensen die de advertentie hadden bekeken toch twee euro vijftig geboden.

]]> 15@http://www.commorg.nl/blog/pivot/ Gelezen Wed, 11 Jan 2006 13:18:00 +0100 Chat-stalken http://www.commorg.nl/blog/pivot/entry.php?id=14 http://www.commorg.nl/blog/pivot/entry.php?id=14#comm Toch denk ik dat beheerders van websites en weblogs hard hun best doen om dergelijke vormen van misbruik aan banden te leggen. In de regelementen van o.a web-log zijn de rechten en verplichtingen van de Gebruiker alsmede de sancties duidelijk uitgelegd. Toch is het vaak moeilijk om de wangebruker te betrappen en te traceren. Een voorbeeld hiervan is te vinden op de weblog van Marjon23. De fanatieke logster Marjon heeft het loggen opgegeven nadat een vervelende spook-bezoeker haar logs kwam vervuilen.

In het geval van de TMF-case is er een veertig uur durende taakstraf gegeven aan de 'tv-stalker'.

]]> 14@http://www.commorg.nl/blog/pivot/ Gelezen Wed, 11 Jan 2006 13:08:00 +0100